Lửa tắt rồi đi về đâu
- Kinh
- MN 72 Kinh Dạy Vacchagotta về Lửa, Trung Bộ
- Nhân vật
- Đức Phật, du sĩ Vacchagotta
Nghe chữ Niết-bàn, có khi ta hình dung một cõi trời xa xôi, có khi lại sợ đó là chỗ không còn gì cả. Đức Phật giải thích chữ ấy bằng một hình ảnh ai cũng từng thấy: ngọn lửa đốt bằng cỏ và củi.
Du sĩ Vacchagotta hỏi Đức Phật một loạt câu: thế giới thường còn hay không, Như Lai sau khi chết còn hay không còn. Ngài không nhận câu trả lời nào.
Ngài hỏi lại ông: nếu có ngọn lửa cháy trước mặt, ông có biết nó đang cháy không? Ông biết. Lửa cháy nhờ đâu? Nhờ cỏ và củi. Nếu lửa tắt, ông có biết nó đã tắt không? Ông biết. Vậy lửa tắt rồi đi về hướng nào, đông, tây, nam hay bắc? Vacchagotta đáp câu hỏi ấy không đặt ra được. Ngài nói người đã giải thoát cũng vậy: các chữ "tái sinh" hay "không tái sinh" không áp dụng được cho người ấy.
Ngọn lửa ấy đã cháy vì duyên nhiên liệu cỏ và củi. Khi cỏ và củi ấy hết và vì không có nhiên liệu khác, nên được xem là không có nhiên liệu, đã bị tắt.
Lần tới khi một cơn giận nổi lên rồi lắng xuống, các bạn thử để ý: nó đi đâu? Nó hết thứ để cháy, vậy thôi. Về người đã giải thoát, Đức Phật nói với Vacchagotta:
Giải thoát khỏi cái gọi là sắc, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng, khó dò đến đáy như đại dương.